"Dakwah Membina Ummah, Menyantuni Jiwa" merupakan ungkapan yang menggambarkan hakikat sebenar dakwah Islam sebagai suatu usaha yang bukan sekadar menyampaikan ilmu dan menyeru manusia kepada kebaikan, bahkan membentuk masyarakat yang beriman, berakhlak mulia serta menzahirkan kasih sayang, hikmah dan rahmat kepada seluruh manusia.
Dakwah merupakan amanah setiap Muslim. Matlamat utamanya ialah mengajak manusia mengenali Allah SWT, melaksanakan perintah-Nya dan menjauhi larangan-Nya. Dalam masa yang sama, dakwah juga berperanan membina sebuah ummah yang bersatu padu, berintegriti, saling menghormati serta mempunyai jati diri yang kukuh berteraskan al-Quran dan al-Sunnah.
Allah SWT berfirman:
"Dan hendaklah ada dalam kalangan kamu satu golongan yang menyeru kepada kebajikan, menyuruh kepada yang makruf dan mencegah daripada yang mungkar; mereka itulah orang-orang yang berjaya."
Surah Āli 'Imrān, ayat 104
Ayat ini menjelaskan bahawa dakwah ialah tanggungjawab kolektif umat Islam dalam membangunkan masyarakat yang sejahtera. Kejayaan sesebuah ummah bukan hanya diukur melalui kemajuan material, tetapi juga melalui kekuatan akidah, kemurnian akhlak serta kesatuan hati dalam melaksanakan tuntutan agama.
Dalam usaha menyampaikan dakwah, Islam mengajar agar pendekatan yang digunakan mestilah penuh hikmah, nasihat yang baik dan perbincangan secara beradab. Allah SWT berfirman:
"Serulah (manusia) ke jalan Tuhanmu dengan hikmah dan pengajaran yang baik, dan berbahaslah dengan mereka dengan cara yang paling baik."
Surah al-Naḥl, ayat 125
Ayat ini menjadi asas bahawa dakwah yang berkesan bukanlah melalui kekerasan atau penghinaan, tetapi melalui kebijaksanaan, kelembutan, kasih sayang dan penghormatan terhadap manusia. Inilah yang dimaksudkan dengan "Menyantuni Jiwa", iaitu mendekati masyarakat dengan empati, memahami realiti kehidupan mereka dan membimbing mereka menuju hidayah dengan penuh rahmah.
Keperibadian Rasulullah SAW merupakan contoh terbaik dalam menyantuni jiwa manusia. Baginda SAW tidak pernah memaksa manusia menerima Islam, sebaliknya menampilkan akhlak yang luhur sehingga mampu menawan hati masyarakat.
Allah SWT berfirman:
"Maka dengan sebab rahmat daripada Allah engkau berlaku lemah lembut terhadap mereka. Sekiranya engkau bersikap keras lagi berhati kasar, nescaya mereka akan menjauhkan diri daripada sekelilingmu."
Surah Āli 'Imrān, ayat 159
Ayat ini membuktikan bahawa kelembutan, kasih sayang dan kebijaksanaan merupakan asas kejayaan dakwah Rasulullah SAW dalam membina sebuah masyarakat Islam yang unggul.
Rasulullah SAW juga bersabda:
"Sampaikanlah daripadaku walaupun satu ayat."
Riwayat Muhammad al-Bukhari
Hadis ini menunjukkan bahawa setiap Muslim mempunyai tanggungjawab untuk menyampaikan ilmu dan kebaikan mengikut kemampuan masing-masing. Dakwah bukan hanya tugas para ulama atau pendakwah, tetapi merupakan tanggungjawab seluruh umat Islam.
Baginda SAW turut bersabda:
"Permudahkanlah dan jangan menyusahkan, berilah khabar gembira dan jangan membuat orang lari."
Riwayat Muhammad al-Bukhari dan Muslim ibn al-Hajjaj
Hadis ini menggariskan prinsip penting dalam dakwah iaitu memudahkan urusan, menyampaikan mesej dengan penuh harapan dan mengelakkan pendekatan yang boleh menjauhkan manusia daripada agama.
Kesimpulannya, ungkapan "Dakwah Membina Ummah, Menyantuni Jiwa" menggambarkan bahawa dakwah bukan sekadar menyampaikan nasihat, bahkan merupakan satu proses membentuk insan, memperkukuhkan institusi masyarakat dan melahirkan generasi yang berilmu, beriman serta berakhlak mulia. Dakwah yang dilaksanakan dengan hikmah, kasih sayang dan keteladanan akan menjadi pemangkin kepada lahirnya sebuah ummah rabbani yang bersatu, harmoni dan sentiasa berada di bawah rahmat Allah SWT. Semoga setiap usaha dakwah yang dilakukan menjadi amal soleh yang berterusan dan menyumbang kepada kesejahteraan agama, bangsa serta negara.
